ลง 50% ต้องขึ้น 100% ถึงจะเท่าทุน — คณิตศาสตร์ที่พอร์ตส่วนใหญ่พังเพราะไม่รู้

มีตัวเลขชุดหนึ่งที่นักลงทุนทุกคนควรท่องได้ก่อนตัวเลขอื่นทั้งหมด — ไม่ใช่เป้าราคา ไม่ใช่จุดเข้า แต่คือราคาของการขาดทุน เพราะเปอร์เซ็นต์ขาลงกับเปอร์เซ็นต์ขาขึ้นไม่ได้สมมาตรกันอย่างที่สมองเราชอบคิด
สูตรเดียวที่ต้องจำ: กำไรที่ต้องการเพื่อเท่าทุน = ขาดทุน ÷ (1 − ขาดทุน) — ลง 20% ต้องขึ้น 25% · ลง 50% ต้องขึ้น 100% · ลง 60% ต้องขึ้น 150%

ทำไมถึงไม่สมมาตร
เพราะฐานคำนวณเปลี่ยนไประหว่างทาง สมมติพอร์ต 100,000 บาท ขาดทุน 50% เหลือ 50,000 บาท ถ้าจากตรงนั้นทำกำไรได้ 50% คุณจะได้แค่ 75,000 บาท — ยังขาดอีก 25,000 เพราะกำไร 50% ถูกคิดจากฐานที่เล็กลงครึ่งหนึ่ง การกลับไป 100,000 จากก้น 50,000 คือการวิ่ง +100% เต็ม ๆ
ยิ่งหลุมลึก บันไดยิ่งชัน และมันชันแบบเร่งตัว ไม่ใช่เส้นตรง:
| ขาดทุนจากยอด | กำไรที่ต้องการเพื่อเท่าทุน |
|---|---|
| −10% | +11.1% |
| −20% | +25.0% |
| −30% | +42.9% |
| −50% | +100.0% |
| −60% | +150.0% |
| −80% | +400.0% |

ตัวเลขจริงจากตลาด ณ กลางเดือนสิงหาคม 2569
ตอนที่เราวัดในคลิปวิเคราะห์ล่าสุด สามสินทรัพย์ยอดนิยมล้วนอยู่ต่ำกว่ายอดสูงสุดของตัวเอง — และนี่คือระยะทางที่แต่ละตัว "ต้องปีนกลับ" ถ้าอยากเห็นยอดเดิม:
| สินทรัพย์ | ต่ำกว่ายอดสูงสุด | ต้องขึ้นเพื่อกลับยอดเดิม |
|---|---|---|
| ทองคำ (XAUUSD) | −21.87% | +28.00% |
| บิตคอยน์ (BTC) | −49.98% | +99.93% |
| อีเธอเรียม (ETH) | −61.98% | +163.01% |
สังเกตว่าทองคำที่ลงมา "แค่" หนึ่งในห้า ใช้การปีนกลับไม่ถึงสามสิบเปอร์เซ็นต์ แต่อีเธอเรียมที่ลงลึกกว่าเท่าตัว กลับต้องการการวิ่งขึ้นมากกว่าห้าเท่าของทองคำ — ตัวเลขชุดนี้เรานั่งวัดจากแท่งราคาจริงในคลิปวิเคราะห์เรื่องเงินไหลจากคริปโตเข้าทอง ไปดูวิธีนับแบบละเอียดได้

บทเรียนที่เอาไปใช้ได้จริง
- ตัดขาดทุนตอนหลุมยังตื้น — ที่ −10% คุณต้องการแค่ +11.1% แต่ทุก ๆ 10% ที่ปล่อยให้ลึกขึ้น ราคาของการกลับตัวแพงขึ้นแบบทบต้น นี่คือเหตุผลที่เราสอนเรื่องระยะตัดขาดทุนก่อนสอนหาจุดเข้าเสมอ
- "เดี๋ยวมันก็กลับมา" มีราคา — การถือสินทรัพย์ที่ −60% ไม่ใช่การรอเฉย ๆ แต่คือการพนันว่ามันจะวิ่ง +150% ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่หายากกว่ากันมาก
- ขนาดไม้คือเกราะชั้นแรก — ถ้าไม้เดียวทำพอร์ตทั้งใบลงได้เกิน 10% แปลว่าขนาดไม้ใหญ่เกินไปตั้งแต่ก่อนเข้า เรื่องนี้มีสอนละเอียดพร้อมวิธีคำนวณในคอร์สหุ้นไทยด้วยตัวเลข
สิ่งที่ตัวเลขนี้บอกคุณไม่ได้
สูตรนี้บอก "ระยะทาง" ไม่ได้บอก "โอกาส" — สินทรัพย์ที่ลง 60% อาจกลับยอดเดิมได้จริงถ้าปัจจัยพื้นฐานยังอยู่ หรืออาจไม่กลับมาอีกเลยก็ได้ ตัวเลขนี้จึงไม่ใช่เหตุผลให้ขายทุกอย่างที่ติดลบ แต่เป็นเหตุผลให้รู้ราคาของการถือต่อก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่หลังจากติดดอยไปแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
ต้องได้กำไร 100% เพราะฐานเงินเหลือครึ่งเดียว สูตรคือ กำไรที่ต้องการ = ขาดทุน ÷ (1 − ขาดทุน) เช่น ลง 50% → 0.5 ÷ 0.5 = 100%
เพราะฐานคำนวณเปลี่ยน — ขาลงคิดจากยอดเดิม แต่ขาขึ้นต้องคิดจากก้นที่เล็กลง ยิ่งขาดทุนลึก ฐานยิ่งเล็ก เปอร์เซ็นต์ที่ต้องปีนกลับจึงโตแบบเร่งตัว
สำคัญที่สุดเรื่องหนึ่ง — ขาดทุน 10% ใช้กำไรแค่ 11.1% ก็เท่าทุน แต่ขาดทุน 60% ต้องการ 150% ตัวเลขนี้คือเหตุผลที่นักเทรดอาชีพตัดขาดทุนเร็ว
⚠ ก่อนนำไปใช้
- บทความนี้เพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน — ผู้เขียนไม่ใช่ผู้แนะนำการลงทุนที่ได้รับใบอนุญาตจาก ก.ล.ต.
- ตัวเลขทั้งหมดเป็นภาพ ณ วันที่วัด และผลในอดีตไม่ยืนยันผลในอนาคต การลงทุนมีความเสี่ยง